Plast jouw kat ineens naast de kattenbak? Dat is vervelend, maar meestal doet een kat dit niet uit koppigheid of om je te straffen. Er kan iets mis zijn met haar gezondheid, ze kan stress ervaren of de kattenbak zelf niet prettig vinden.
Een eenmalig ongelukje hoeft niet direct ernstig te zijn. Gebeurt het vaker, dan is het belangrijk om op zoek te gaan naar de oorzaak. Hieronder vind je twaalf mogelijke verklaringen en wat je eraan kunt doen.
1. Blaasontsteking of irritatie van de urinewegen
Een blaasontsteking of andere irritatie van de lagere urinewegen kan ervoor zorgen dat plassen pijnlijk of dringend wordt. Je kat haalt de kattenbak dan soms niet op tijd of gaat de bak associëren met pijn.
Let op signalen zoals vaak kleine beetjes plassen, persen, miauwen tijdens het plassen, veel likken rond de geslachtsdelen of bloed in de urine. Laat je kat bij deze klachten altijd onderzoeken door een dierenarts.
2. Blaasgruis of blaasstenen
Kristallen en stenen kunnen de blaas irriteren en het plassen bemoeilijken. Een kat kan hierdoor vaak naar de kattenbak gaan, maar telkens weinig urine produceren. Ook plassen buiten de bak komt voor.
Probeert jouw kat te plassen maar komt er nauwelijks of helemaal geen urine? Neem dan direct contact op met een dierenarts. Vooral bij katers kan een verstopping van de urinebuis snel levensgevaarlijk worden. :contentReference[oaicite:0]{index=0}
3. Andere lichamelijke klachten
Niet alleen blaasproblemen kunnen ongelukjes veroorzaken. Aandoeningen zoals nierproblemen, diabetes en een te snel werkende schildklier kunnen ervoor zorgen dat een kat meer drinkt en vaker of grotere hoeveelheden plast.
Ook pijn, darmproblemen en neurologische klachten kunnen invloed hebben op het gebruik van de kattenbak. Een plotselinge verandering in plasgedrag is daarom altijd een goede reden om een dierenarts te raadplegen. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
4. De kattenbak is niet schoon genoeg
Katten hebben een gevoelig reukvermogen en kunnen een vervuilde kattenbak eerder afwijzen dan wij verwachten. Een bak die voor jou nog redelijk schoon lijkt, kan voor jouw kat al onaangenaam ruiken.
Verwijder urineklonten en ontlasting minimaal één keer per dag. Bij meerdere katten kan tweemaal per dag nodig zijn. Maak de bak regelmatig volledig schoon met warm water en een mild, ongeparfumeerd schoonmaakmiddel.
5. Je kat vindt de kattenbakvulling niet prettig
Sommige katten zijn erg kieskeurig over de structuur en geur van kattenbakvulling. Grove korrels kunnen onprettig aanvoelen en sterk geparfumeerde vulling kan overweldigend ruiken.
Ben je onlangs van kattenbakvulling veranderd? Dan kan dat de oorzaak zijn. Probeer tijdelijk de oude soort opnieuw of stap geleidelijk over door beide soorten met elkaar te mengen.
Veel katten geven de voorkeur aan een fijne, zachte en ongeparfumeerde kattenbakvulling waarin ze gemakkelijk kunnen graven.
6. De kattenbak is te klein
Een kat moet zich comfortabel kunnen omdraaien, graven en een geschikte houding kunnen aannemen. In een kleine bak komt ze sneller tegen de randen of het deksel aan.
Kies bij voorkeur een kattenbak die ongeveer anderhalf keer zo lang is als jouw kat, gemeten van haar neus tot het begin van haar staart. Veel kattenbakken die in winkels worden verkocht, zijn voor grote katten eigenlijk aan de krappe kant.
7. De instap is te hoog
Voor kittens, senior katten en katten met artrose of andere pijnklachten kan een hoge instap lastig zijn. De kat wil misschien wel naar de bak, maar kan er niet gemakkelijk of pijnloos in komen.
Een kattenbak met een lage instap biedt dan uitkomst. Let ook op andere tekenen van pijn, zoals minder springen, stijver lopen of moeite met traplopen. Gewrichtspijn kan het gebruik van een hoge kattenbak bemoeilijken. :contentReference[oaicite:2]{index=2}
8. De kattenbak staat op een onrustige plek
Een kattenbak naast een wasmachine, drukke doorgang of luid huishoudelijk apparaat kan onveilig aanvoelen. Katten doen hun behoefte het liefst op een rustige plek waar ze overzicht hebben en gemakkelijk kunnen wegkomen.
Zet de bak niet naast de voerbak of drinkplaats. Kies een rustige, goed bereikbare plek waar je kat niet kan worden ingesloten door een andere kat, hond of persoon.
9. Er zijn te weinig kattenbakken
Wanneer meerdere katten één kattenbak moeten delen, kan er spanning ontstaan. Een kat kan de doorgang blokkeren of een andere kat opwachten wanneer die uit de bak komt.
Als algemene richtlijn kun je één kattenbak per kat gebruiken, plus één extra. Voor twee katten zijn dat dus bij voorkeur drie bakken. Plaats ze op verschillende plekken in huis. Kattenbakken die direct naast elkaar staan, kunnen door katten als één toilet worden ervaren.
10. Stress of veranderingen in huis
Katten houden van voorspelbaarheid. Een verhuizing, verbouwing, nieuw huisdier, baby, logé of verandering in jouw werktijden kan stress veroorzaken. Zelfs nieuwe meubels of vreemde katten buiten het raam kunnen invloed hebben.
Probeer de dagelijkse routine zo stabiel mogelijk te houden. Zorg voor rustige slaapplekken, hoge uitkijkplaatsen en voldoende plekken waar je kat zich kan terugtrekken.
Straf je kat nooit voor een ongelukje. Dat verhoogt de stress en kan het probleem erger maken.
11. Je kat sproeit om haar territorium te markeren
Plassen en sproeien zijn niet hetzelfde. Bij gewoon plassen hurkt een kat meestal en ontstaat er een grotere plas op een horizontale ondergrond. Bij sproeien blijft ze vaak staan, houdt ze haar staart omhoog en spuit ze een kleine hoeveelheid urine tegen een verticale ondergrond.
Sproeien komt vaker voor bij territoriale spanning, stress of de aanwezigheid van andere katten. Zowel katers als poezen kunnen sproeien, ook wanneer ze gecastreerd of gesteriliseerd zijn. :contentReference[oaicite:3]{index=3}
12. De plek ruikt nog naar urine
Wanneer een kat eenmaal op een bepaalde plek heeft geplast, kan een achtergebleven geur haar uitnodigen om daar opnieuw te plassen. Gewoon schoonmaakmiddel verwijdert de geur voor een kattenneus niet altijd volledig.
Gebruik een enzymatische urinereiniger die geschikt is voor huisdieren. Vermijd schoonmaakmiddelen met ammoniak, omdat deze geur op urine kan lijken.
Zet tijdelijk een voorwerp op de bewuste plek of plaats daar, na grondige reiniging, een voerbak, mandje of krabobject. Katten plassen doorgaans minder snel op een plek die ze gebruiken om te eten of rusten.
Wat moet je doen als jouw kat naast de kattenbak plast?
Begin niet direct met het kopen van een nieuwe kattenbak of ander grit. Sluit eerst een medische oorzaak uit, zeker wanneer het gedrag plotseling is begonnen.
Controleer daarna stap voor stap de kattenbaksituatie. Is de bak schoon, groot genoeg en gemakkelijk bereikbaar? Staat hij rustig en gebruik je ongeparfumeerde vulling? Zijn er voldoende bakken voor het aantal katten in huis?
Maak ongelukjes grondig schoon en noteer wanneer en waar ze gebeuren. De locatie en het moment kunnen helpen om een patroon te herkennen.
Wanneer moet je met spoed naar de dierenarts?
Neem direct contact op met een dierenarts wanneer jouw kat herhaaldelijk probeert te plassen maar geen of nauwelijks urine produceert. Wacht ook niet bij duidelijke pijn, bloed in de urine, braken, lusteloosheid of een harde en gevoelige buik.
Een volledige blokkade van de urineweg is een medisch spoedgeval. Dit risico is het grootst bij katers en vereist onmiddellijke behandeling. :contentReference[oaicite:4]{index=4}
Je kat doet het niet expres
Naast de kattenbak plassen is bijna altijd een teken dat jouw kat ergens last van heeft. Dat kan lichamelijke pijn zijn, maar ook angst, stress of ontevredenheid over de kattenbak.
Met een medische controle, een schone en ruime kattenbak en wat geduld is het probleem vaak goed aan te pakken. Straf je kat niet, maar probeer te begrijpen wat ze met haar gedrag duidelijk maakt.
